Bir Taşla İki Kuş: Montessori ve BLW

 

Montessori okulu, montessori etkinlikleri , montessori oyuncakları, montessori yatağı.... derken bebek ve çocuklarla ilgili hemen her konuda karşımıza çıkan bir kavram olup çıktı bu isim.

Peki nedir Montessori? Aslında bu soruyu kimdir Montessori diye sormak daha doğru olur. Çünkü Maria Montessori  (1870-1952) İtalyanın ilk kadın doktoru, pedagog ve antropoloğudur. 1899 yılında zeka geriliği olan çocukların bulunduğu bir okulda yöneticilik yaparken bu çocuklar için özel geliştirdiği bir pedagojiyle onların da devlet yeterlilik sınavlarına katılmasını sağlar ve sınav sonunda bu çocukların da diğer çocuklarla benzer sonuçlar aldığını görür.

Herkes için başarı sayılan bu durum karşısında, Maria Montessori nasıl olur da normal çocukların zeka geriliği olan çocuklarla aynı başarıyı gösterdiklerini sorgular ve 1907’de ilk çocuk evinde normal çocuklarla yaptığı çalışmalar sonucunda bazı pedagojik tespitlere ulaşır. Yüzyıl öncesinde ortaya çıkan ve günümüzde gittikçe popülerite ve önem kazanan bu ilkeler doğrultusunda eğitim veren okullar hala aileler tarafından büyük ilgi görmektedir.

Oldukça pahalı olan bu tip okullara ve etkinliklere ulaşma imkanı olmayan veya bunu sadece okulda geçireceği saatlerde değil çocuğun genel yaşam tarzını düzenleyecek şekilde hayatına katmayı isteyen aileler ise, evde çocuklarının yaşam alanlarını buna göre düzenleyip bu yönde etkinlikler yapmaktadır.

Peki, aslında okul öncesi dönemden itibaren uygulanabildiğini düşündüğünüz bu etkinliklere bebeğiniz henüz 6 aylıkken başlayabileceğinizi biliyor muydunuz?  Evet, bebeğin/ çocuğun da ayrı birer birey olduğunu, neyi ne zaman ne kadar süreyle yapacağına kendisinin karar verebildiğini savunan kısaca öğrenmenin bireyselliğini savunan bu metod size de tanıdık geldi mi? ☺

Bebek Liderliğinde Beslenme olarak Türkçeleştirebileceğimiz BLW ile de bebeklerimizin yalnızca kendi kendini beslemesini değil kendi istediği yiyeceklerden kendi istediği miktarda yiyebileceğine inandığımızı grup üyelerimiz artık gayet iyi biliyor. Bazı kesimlerce “Katı gıdanın Montessori’si” olarak da adlandırılan BLW ile tüm bu etkinlikleri masrafsız ve fazladan vakit ayırmadan hem de beğiniz 6 aylık olduktan itibaren uygulabilirsiniz.

Nasıl mı? Bunun için Montessori ilkelerine gelin bir de Blw kazanımları açısından bakalım.

1.Günlük Yaşam Becerileri Etkinlikleri:

“Montessori eğitiminde pratik hayat uygulamaları alıştırmaları olarak adlandırılabilir. Bu alanda hedeflenen alıştırmalar çocuğun günlük yaşamında karşılaşabileceği tüm uğraşılardan oluşur.”

BLW ile bebeklerimiz ilk aylar elleriyle yemek yedikleri için zamanla yemekten önce ve sonra ellerini yıkamayı, peçete kullanarak yemek esnasında da temizlenmeyi, sofra örtüsünü üzerine örtmeyi ve zamanla kendi önlüklerini kendileri giyip çıkarmayı yaşayarak öğrenirler.

2. Duyu Eğitimi Etkinlikleri:

“Duyu eğitimi Montessori yaklaşımında önemli bir yere sahiptir. Duyu eğitimi ile çocuk, beş duyusunu aktif olarak kullanarak boyutları, ağırlıkları, geometrik cisimleri, sesleri, kokuları, tatları ve farklı yüzeyleri keşfetme olanağı sağlar.”

Öyle sanıyorum ki bu becerilerin BLW’den daha iyi edinilebileceği bir alan yoktur. Bebekler ek gıdayla ilk tanıştıkları andan itibaren yiyeceklere dokunarak, kokusunu alarak, tadarak ve hatta elleriyle kavrayıp atarak hem 5 duyularını aynı anda kullanma imkanı bulur, hem de nesnelerin ağırlıklarını elleriyle tartma imkanı bulurlar.

3. Dil Geliştirici Etkinlikler: 

“Maria Montessori dil eğitimini ve matematiksel zihnin oluşmasını okul eğitiminin odak noktası olarak görür.

BLW ile bebekler her öğün aileleriyle aynı sofrada buluştukları için aile içi iletişimin bir ferdi olarak sesleri hem taklit hem gözlem yoluyla çıkarmayı öğrenir ve bu iletişimin bir parçası haline gelir.

4.Matematik Etkinlikleri:

“Matematik insanları yaratıcı düşüncenin en yüksek noktası olan zihinsel tahminlere ulaştırmaktadır. Matematik etkinliğinde çocuğun somut materyaller eşliğinde sayıları tanıma, sayma, eşleme ve dört işlemi kavraması desteklenir.”

Kendi kendine yemek yediği esnada bebekler farklı gıdalar ve kullandıkları tabak, çatal, kaşık ve mama sandalyesi ile birlikte oldukça çeşitli somut nesnelerle temas imkanı bularak, kaç dilim havuç yediğini veya kaç tanesini duvara atmayı başardığını gözlemleyebilir ☺

5.Kozmik Eğitim(evrensel öğrenme etkinlikleri): 

“Somuttan soyuta, yakından uzağa ilkesi doğrultusunda da çocuğa öncelikle ülkemizi, tarihimizi, geleneklerimizi, müziğimizi, danslarımızı, yemeklerimizi, bir sonraki adımda da diğer ülkeleri tanıtarak yaşadığı dünyanın ve çevrenin farkına varmasını sağlamaktadır.”

Somut olarak önünde duran gıdaları bir çırpıda yere atarak soyut hale getirebilen BLW bebekleri bu sayede yakınlık uzaklık farkını da görebilir ve düşürdüğü nesneyi tekrar alma becerisini gösterebilir.

Yabancı kaynaklı bir metod olmasına rağmen ülkemiz mutfağı ve yemeklerinin kullanılmasını sık sık teşvik ettiğimiz grubumuzda bebekler kendi coğrafyalarında yetişen yiyecekler ve geleneksel lezzetlerle beslenirken kültürel aktarım da başarıyla sağlanmış olur.


Tıpkı Blw gibi Montessori de yabancı bir sözcük olduğu için “ Eskiden Montessori mi vardı, biz sizi Montessoriyle mi büyüttük?” gibi serzenişlerin odağı olsa da her zaman var olan yabancı hayranlığı dolayısıyla da bazı kesimlerce bir ticaret metaı haline getirilmiyor değil. Öyle ki, bu kişi, çağının çok ilerisinde olan pedagog ve doktor İtalyan Maria Montessori değil de Meryem Murtazagil olsaydı de bu kadar rağbet görür müydü bilmiyorum. Ancak, araştırmacı ve bütünleştirici bir yaklaşım ile tüm bu öğretileri yaşamımızın içine dahil edebilir, beslenme şeklini bile onun bireyselliğine saygı duyarak desteklemeyle de bebeklerimizin gelişimine katkıda bulunabiliriz.

 

                                                                                                               Zeynep E. ŞAKAR

 

Kaynak:

  1. http://www.montessori.org.tr/montessori/montessori-nedir/
  2. http://yavrusu.blogspot.com.tr/2013/04/kat-gdann-montessorisi-blw.html#.V9vSWpiLS70
  3. http://boyleykenboylee.blogspot.com.tr/2013/04/kat-gdann-montessorisi-blw.html#.V9vR4piLS70