Probiyotikler

Probiyotikler, insanların bağırsak mikrobiyal dengesini düzenleyen, yararlı, canlı mikroorganizma içeren gıdalar olarak tanımlanmaktadır. Probiyotik kelimesi Yunanca' da "yaşam için" anlamına gelmektedir. Fermente gıdaların metabolizma üzerindeki faydalı etkileri ilk defa 20. yüzyılın başlarında Nobel Ödülü sahibi, Rus bilim adamı Elie Metchnikoff tarafindan öne sürülmüştür. Metchnikoff Bulgar çiftçilerin fermente süt ürünleri tüketimi sonucu daha sağlıklı ve uzun ömürlü olduklarını, bunun nedeninin ise bu gıdalarda bulunan çubuk şeklindeki bakterilerin (Lactobacillus spp.) bağırsaktaki mikroflorayı olumlu yönde etkilemesi ve mikrobiyal aktiviteyi azaltması olduğunu belirtmiştir.

 

Probiyotiklerin insan sağlığı açısından sağladığı faydalar aşağıdaki gibidir:

 

👉Gıdalarla alınan toksik maddelerin vücuttan atılmasında,
👉Kabızlık sorununun ve ağız kokusu sorununun giderilmesinde,
👉Bağırsaklardaki zararlı bakterileri kontrol altına alıp, bağışıklık sistemini güçlendirerek direncinin artmasında,
👉Antibiyotik kullanımı nedeniyle doğal florası bozulan bağırsakların dengesini düzeltmede,
👉B grubu ve K vitamini üretimi ve emiliminde,
👉Kalsiyumun bağırsaklardan emilimini artırıp; kemik erimesini (osteoporoz) önlemede,
👉Zararlı bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların yavaşlatılmasında,
👉İdrar yolu enfeksiyonlarına ve seyahatlerde ishale sebep olan E.coli bakterisinin gelişimini engellemede,
👉Alerji belirtilerini azaltmada,
👉Cildin görünümünün iyileşmesinde,
👉Sindirim kanalında bazı gerekli enzimleri üreterek sindirime katkıda bulunurlar.
👉Laktoz ve protein sindirimini kolaylaştırmada etkilidirler.
💡Probiyotik açıdan önemli olan bazı gıdalar aşağıda verilmiştir:
👆Boza: Bozanın, içerdiği laktik asit nedeniyle, barsak florasını düzenleyici role sahip olduğu ayrıca mide bezlerinin faaliyetine olumlu etki sağladığı bildirilmiştir. Bozanın zihin açıcı ve sinirleri dinlendirici etkisi bulunmakta ve içerdiği B grubu vitaminleri beslenmedeki önemini arttırmaktadır. Bozanın salep gibi öksürük tedavisinde kullanıldığı ve özellikle emziren annelere solunum sistemi hastalıklarında ve süt veriminin arttırılmasında tavsiye edildiği belirtilmektedir.

👆Kefir: Sağlığı üzerine etkileri aşağıda sıralanmıştır:
-Kolay sindirilebilir olması,
-Bağırsakları temizlemesi,
-İçerdiği yapılar ile bağışıklık sistemine yardımcı olduğu gibi, AIDS gibi rahatsızlıkların kötüye gidişini yavaşlatması, aşırı yorgunluk sendromuna, Herpes ve kansere karşı olumlu etkilerinin olması,
-Sinir sistemi üzerine olan sakinleştirici etkisi nedeniyle, uyku bozuklukları, depresyon ve hiperaktivite rahatsızlıklarında da olumlu etkiler göstermesi,
-Astımı alerji ve deri rahatsızlıklarının düzelmesi,
-Antibiyotik tedavisinden sonra iç ekosisteminin temizlenmesi,
-Vücudun gelişmesi için gerekli olan vitamin, mineral ve protein desteğinin sağlanması ve zeka gelişimine önemli katkı sağlaması,
-İshali ve kabızlığı gidermesi,
-Cilt güzelliğine ve parlaklığına olumlu etkiler yapması,
-Kanı temizlemesi, kolesterolü dengelemesi ve yüksek tansiyonu düşürmesi, damar sertliğini ve kalp krizi riskini önlemesi,
-Kemoterapi tedavisi sürerken vücudun güçlü kalmasını ve beslenmenin devamlılığını sağlaması açısından önemlidir.

👆Kımız: Kısrak sütünden elde edilen fermente bir süt ürünüdür. Eski Türkler kımızı sultanların içeceği olarak kabul etmişlerdir.
Kımızın yorgunluğu giderdiği, rahatlattığı, mutluluk verdiği yüzyılların bilgi birikiminin sonucu oluşan bilgilerdir. Daha sonra yapılan klinik çalışmalarda iştahsızlıkta da yararlı olduğu saptanmıştır. Kımız 19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın birinci yarısında Rusya'da Tüberküloz, bronşit, akut ve kronik hepatit, depresyon tedavisinde kullanılmıştır. Kısrak sütünde total proteinin %50'sini laktalbumin, laktoglobulin oluşturur.

👆Probiyotik yoğurt: Probiyotik yoğurtun insan sağlığı üzerindeki etkileri aşağıda sıralanmıştır:
-Bağırsak florasını iyileştirme ve diyareyi önlemede,
-Bağışıklık sistemini aktive etmede,
-Kanda kolesterol seviyesini düşürmede,
-Kanseri önlemede,
-Mineral absorbsiyonu güçlendirmede,

Probiyotik bakterilerin sağlık üzerinde olumlu etkileri; laktoz toleransı azaltma, patojenik virüsleri ve bakterileri inhibe etme, vitamin üretimi, serum kolesterol seviyesinin düşürülmesi, tümör oluşumunu inhibe etme, diyare oluşumunu engelleme, kalsiyum absorbsiyonunu geliştirme, antikanserojenik aktivitede bulunma ve bağırsak mikrobiyel dengesinin düzenlenmesidir.

Kaynak:Filiz YILMAZ AKSU,Sema SANDIKÇI ALTUNATMAZ, Tolga KAHRAMAN;ABMYO Dergisi. 19, (2010)(90-94)