“Çocuğum Sebze Sevmiyor?”

Çocukların beslenme alışkanlıklarının oluşmasında aile, öğretmenler, arkadaşlar ve
etkileşimde bulunduğu insanlar önem taşımaktadır. Çünkü çocuk, olumlu ve olumsuz
tüm davranışlarında çevresindeki insanların davranış biçimlerini örnek aldığından bu
insanlar iyi birer rol model olarak çocuklarda davranış değişikliğine neden
olabilmektedirler.

Okul öncesi dönem, çocukların yeni besinleri tatma ve keşfetme, hoşlandığı ve
hoşlanmadığı gıdaları belirleme, beslenme menüsüyle ilgili tercihler yapma
dönemidir. Bu nedenle çocuğun yakın çevresi, çocukların tepki gösterdikleri besinleri
tüketmelerini sağlayabilmeleri için onları dinlemeli ve hangi besinleri sevmediklerini
öğrenip onlara bu besinlerin yararlarını anlatmalı ve bu besinleri çocuğun gözü önünde
tüketmeli.

Ayrıca, yiyeceklerin sunumuna özen gösterilmeli ve defalarca sunularak çocukta davranış
değişikliği sağlanmalı. Böylece çocuklara yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıkları
edinmeleri konusunda yol gösterilmelidir.

Okul öncesi dönemde çocuklar besinler konusunda çok seçicidir ve her besine
verdiği tepkiler farklıdır. Çocukların besin grupları arasında en çok sebzelere karşı
tepki gösterdikleri görülmektedir.Yapılan araştırmalarda, besinler konusunda seçici
oldukları gözlenen okul öncesi dönem çocukları arasında, sebze tüketiminin düşük
olduğunu saptamıştır. Bu durumun gerekçesi olarak da çocuğun ek besinlere geçişte
sebzeyle tanıştırılmaması, aile, arkadaş, öğretmen vb. çocuğun yakın çevresinden
birilerinin sebze sevmemesi, tüketmemesi, sebzeler hakkında olumsuz yorumlar
yapması, çocukların sebzelerin kokusundan, tadından, görünümünden
hoşlanmaması, genetik yatkınlıkları vb. nedenler sayılabilir.

Bu nedenlere bir çözüm önerisi olarak araştırmalarda şunlar savunulmaktadır: ilk yıllarında çocuğa ne kadar
geniş bir sebze çeşitliliği sunulursa çocuklar ileriki yıllarında da çoğunlukla bu
sebzeleri tercih edeceklerdir. Yakın çevre çocukların sebze tüketim alışkanlıklarını
doğrudan etkileyebileceği için onların bu konuda uyguladıkları çözüm yöntemleri de
önem taşımaktadır. Örneğin, öğretmenlerin günlük eğitim programlarında sebzeyle
ilgili çalışmalara yer vermeleri çocuklara sebzeyi sevdirme veya tüketmelerini
sağlama konusunda destekleyici olacaktır.

YAPILACAKLAR 

  • Altı ayını dolduran bebekler BLW yönteminde tadımlarla ek gıdaya başlarlar. Günde
    bir kez bir besin tadım yaptırılır ve aynı besin üç gün boyunca tattırılır. BLW Türkiye
    olarak tadımlara bebeğin ayına uygun mevsim sebzeleri ile başlamasını tavsiye
    ediyoruz. Özellikle ilk iki sene de bebek ne kadar çok sebzeyle tanışıp tadım yaparsa
    o kadar çok sebze alışkanlığı oluşur. Bu nedenle her gün en az bir öğünde sebze
    içerikli bir yemeğin olmasına dikkat edilmelidir. Bunun yanında aileler sebzeyle ilgili
    olumlu yorumlar yapmalı ve aynı öğünde kendileri de sebze yemeği tüketmelidir.
  • Eğer sebzeye yeteri kadar ağırlık vermediyseniz ya da ilk iki sene sebzeyi tüketirken

3-4 yaştan sonra sebzeye karşı tepki geliştirmeye başlayan bir çocuğunuz varsa şu
yöntemleri deneyebilirsiniz:

  • Yaşına uygun hikayelerde, boyamalarda, oyun hamurlarıyla sebzelere yönelik
    etkinlikler düzenleyebilirsiniz. Örneğin oyun hamurlarından sebzeler ve sebze sepeti
    yapabilir, boyama yaparken sebzelerin olduğu boyama kağıtları kullanabilirsiniz.
  • Pazara, manava beraber gidip oradaki sebzelerin adını tek tek söyleyip satın
    alacağınız sebzeleri de beraber seçebilirsiniz.
  • Sebze yemeklerini veya çorbaları beraber yapabilir onun da kabiliyeti yönünde yemek yapmaya katkıda bulunmasını
    sağlayabilirsiniz.
  • Her gün bir sebze belirleyip onunla ilgili hikaye oluşturabilir ve onu
    yemenin insanlara ne gibi faydaları olduğundan bahsedebilirsiniz.
  • Sebzeler ile albümler, kartlar vb. verilip incelemeleri yapabilirsiniz.
  • Ayrıca sebzelerle ilgili çizgi filmler izleyebilirsiniz.
  • Çocuklarınızla sebze figürlü maskeler yapabilirsiniz.

Etkinlik şekli siz ve çocuğunuzun isteklerine göre değişiklik yapılabilir. Bu etkinlikler
sayesinde çocuğunuz sebzeleri tanıyacak, onların faydalarını öğrenecek, olumsuz bir
tutumu varsa ortadan kalkacak ve kademeli de olsa önceki durumuna göre daha çok
sebze yer hale gelecektir. Bahsedilen etkinlikler birçok araştırmacı tarafından
uygulanıp sonucunda olumlu gelişmeler olduğu saptanmıştır. Ama tüm bu
etkinliklerden daha önemli olan bir şey varsa da çocuğunuzu zorlamamak. Ortamlar
hazırlayıp tercihi çocuğunuza bırakmak. Bu şekilde kendisi yönelecek ve kendi isteği
ile damak zevkini oluşturacaktır.

Melek KARACA ALPEK

Kaynak:
Sedef ÇAĞLAR KABACIK, Ebru DERETARLA GÜL;Anasınıfına Devam Eden
Çocukların Sebzelere İlişkin Tepkilerinin İncelenmesi: Proje Yaklaşımı Örneği;
Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Okul Öncesi
Öğretmenliği Anabilim Dalı, Adana, Aralık 2016 Cilt:24 No:5 Kastamonu Eğitim
Dergisi 2323-2334

 

 

Yorum bırak

Mail adresin paylaşılmayacak